Laatste alarmering:
Datum vandaag Tijd 16:31:29 Burgemeester Kuntzelaan Barneveld 3771EP 93089 Prio Hoog Eenheid | Ambulance 07-119

Ambulance 07-119

zaterdag 17 november 2018

VRIJDAG 02|11

'Never waste a good crisis'

Burgemeester van Barneveld, Asje van Dijk, schrijft regelmatig columns, genoemd 'Asjeblieft'

Vroeg uit de veren en al druk in de weer in je stal om de koeien te verzorgen. Ineens staan ze voor je neus. ,,Môge, NVWA. Controle." Je schrikt... Wat nu weer? Boeren voelen zich opgejaagd. In hun bestaan bedreigd door de wispelturige politiek, de onnavolgbare inspectiediensten, de kritische burgers, de hijgerige media en vijandige actiegroepen. ,,We gaan er aan onderdoor, burgemeester. We slapen niet meer. Die onzekerheid... die knaagt aan je; je wordt er bijna gek van", zo hoor ik aan de keukentafels.

 

KOPZORGEN Veel boeren en boerinnen voelen zich miskend. Uitgebuit door machtige marktpartijen in de voedselketen. Gewantrouwd en in een systeem geduwd van overregulering en inspectie door stadse controleurs zonder enige praktijkkennis. Weggezet als fraudeurs, milieuovertreders en ondernemers die het met dierenwelzijn en voedselveiligheid niet zo nauw nemen. Dat beeld, maakt hen boos en verdrietig... neerslachtig, moedeloos. ,,Je voelt je in het nauw gedreven. Het jaagt de zenuwen door je lijf en wakkert de groeiende twijfel in je aan. Waarom wil ik dit nog? Waarvoor doe ik dit eigenlijk? Heeft het nog wel zin? Zulke lange dagen, zoveel kopzorgen en zo weinig opbrengsten." Volgens onderzoek van de Wageningen Universiteit leeft 44 procent van de boeren eigenlijk al onder de armoedegrens. Is het dan vreemd dat 85 procent van de boeren ervaart dat de agrarische sector in een crisis verkeert?

 

Ernstig verstoord

Het functioneren van ons landbouwstelsel is ernstig verstoord geraakt, zo hoor ik om mij heen. Er moeten beslissingen worden genomen die van grote invloed zullen zijn. Niet alléén op de primaire sector, maar op de gehele voedselketen. Dat zijn niet zomaar wat veranderingen die van je gevraagd worden. Hoe sterk onze agrarische sector wereldwijd ook mag zijn, is deze wel toekomstbestendig? Kan het ecosysteem in ons kleine land zo'n intensieve productie aan? Kunnen we wel op de oude voet door?

 

We zullen oude vanzelfsprekendheden dienen te heroverwegen, ze gaan loslaten. Eén van die vanzelfsprekendheden betreft de strategie van specialisatie, schaalvergroting en kostenreductie. Daarin zijn we vastgegroeid, met een spijkerhard concurrentiemodel om te produceren voor ´de wereldmarkt´. 'Groter en goedkoper'. Het is een soort mantra geworden waarin boeren gevangen zitten. Steeds harder werken, meer risico's lopen en steeds minder overhouden. Wie wil dat nog?

 

Een herbezinning op het functioneren van onze agrarische sector lijkt onvermijdelijk. Als ik het goed beluister, gaat het dan om meer grondgebonden en natuur-inclusieve landbouw. Bedrijven die meer circulair en duurzaam gaan opereren volgens een kringloop-methodiek, met minder verspilling en uitputting van de bodem. En met een forse reductie van afvalstromen door hergebruik in de keten. Natuur, milieu en klimaatdoelstellingen gaan integraal deel uitmaken van de bedrijfsvoering. Dierenwelzijn wordt van een randvoorwaarde tot uitgangspunt in de productie. Een substantieel deel van de boeren zal voorts gaan produceren voor een regionale markt in kortere ketens, dicht bij de consument.

 

Vakmanschap

En, kan dat, zo'n nieuwe vorm van boeren? Ja, natuurlijk zegt melkveehouder Henk Jolink in Trouw: ,,Dit is leuker boeren dan vijftien jaar geleden. Het vakmanschap komt bovendrijven. Als boeren moeten we werken aan maatschappelijke doelen. Dat gaat niet meer stoppen". En willen boeren dat? Ja, natuurlijk zegt ongeveer de helft van de agrariërs volgens het Trouw-onderzoek 'De staat van de boer' met de stelling 'In de komende tien jaar ga ik overschakelen naar een duurzame vorm van landbouw'.

 

Volgende week vrijdag mag ik hierover verder van gedachten wisselen met boeren en boerinnen op de najaarsvergadering van Contact Christen Agrariërs in Putten. Dan zullen we ook nadenken over waarden die bij de noodzakelijke transitie in de landbouw een moreel appèl op ons doen. Want een goed rentmeesterschap, respectvol omgaan met onze dieren, zorgzaamheid voor de bodem en eerlijk en open communiceren met de samenleving zijn van alle tijden.

 

'Never waste a good crisis', zei Winston Churchill ooit. Laat deze crisis in de agrarische sector niet verloren gaan, zo zou je het vandaag kunnen vertalen. Boeren is een echte passie. Die passie geef je niet zo maar op. Met een open oor voor de kritische geluiden en midden in de samenleving vinden we een nieuwe weg. En weet dat er daarbij veel waardering is voor al die boeren en boerinnen die zich elke dag weer inspannen voor ons voedsel. Succes!

 

Dr. J.W.A. van Dijk Burgemeester

 

Bron BDUmedia

Reacties
Er zijn nog geen reacties bij dit bericht geplaatst.
Geef reactie
Naam
E-mail
YouTube URL
Reactie